18 Sty 2015

Wyrok NSA z dnia 18 października 2013 roku I OSK 1487/12 w sprawie wystąpienia z kościoła


GIODO na podstawie art. art. 43 ust. 2 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 3 nie posiada kompetencji kontrolnych w stosunku do zbiorów danych osobowych prowadzonych przez kościół lub związek wyznaniowy a dotyczących ich członków. 
Kwestią sporną jest sytuacja, gdy dana osoba występuje z kościoła lub związku wyznaniowego. Czy w takiej sytuacji GIODO może przyjść na kontrolę do wskazanego podmiotu?

Strony sprawy

Adam K. (skarżący)
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych (GIODO)

Przedmiot sprawy

Adam K. przedłożył do proboszcza parafii, w której został ochrzczony, oświadczenie o wystąpieniu z Kościoła Katolickiego wraz z wnioskiem o aktualizację w księdze chrztu jego danych osobowych w postaci adnotacji o wystąpieniu z Kościoła Katolickiego. Adam K. wnioskował również o przesłanie odpisu aktu chrztu z powyższą adnotacją.

Proboszcz parafii poinformował Adama K. o zarejestrowaniu pisma w księdze korespondencji. Odmówił jednak naniesienia wnioskowanych zmian uzasadniając swoją decyzję faktem, iż skarżący nie jest już parafianinem jego parafii. W związku z powyższym swoją prośbę powinien skierować do proboszcza parafii, na terenie której zamieszkuje.

6 maja 2011 r. Adam K. skierował do GIODO pismo z prośbą o wydanie decyzji administracyjnej, która nakazywałaby proboszczowi parafii, w której został ochrzczony, do sprostowania jego nieaktualnych danych osobowych.

W odpowiedzi na pismo skarżącego GIODO 23 lipca 2011 r. umorzył postępowanie. Swoją decyzję motywował brakiem kompetencji kontrolnych w stosunku do kościoła, który przetwarza dane osób do niego należących.

Adam K. wystąpił do GIODO z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, iż wydana przez GIODO decyzja jest sprzeczna z ustawodawstwem europejskim.

6 października 2011 r. GIODO podtrzymał stanowisko opisane we wcześniejszej decyzji.

W związku z powyższym Adam K. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na GIODO zarzucając mu naruszenie dyrektywy 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych oraz swobodnego przepływu tych danych.

GIODO w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując, że podtrzymuje dotychczasowe stanowisko.

13 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał wyrok (sygn. akt II SA/Wa 2558/11) oddalający skargę. Uzasadnienie orzeczenia wskazywało, iż GIODO jest zobowiązany do rozstrzygania spraw, w których przepisy ustawy o ochronie danych osobowych pozwalają mu na wydanie odpowiedniego zakazu bądź nakazu. Natomiast zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 43 ust. 2 ustawy, GIODO nie ma kompetencji kontrolnych w stosunku do kościoła lub innego związku wyznaniowego o uregulowanej sytuacji prawnej, które przetwarzają dane osobowe osób do nich należących.

Powyższy wyrok został zaskarżony w całości skargą kasacyjną wywiedzioną przez Adama K. Skarżący wniósł o uchylenie wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną GIODO wniósł o jej oddalenie wskazując, iż decyzje administracyjne zostały wydane przez GIODO na podstawie stosownego materiału dowodowego.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest uzasadniona. NSA podkreślił, iż nie dokonano ustalenia, czy skarżący w chwili rozstrzygania sprawy należał do Kościoła Katolickiego a tym samym nie rozstrzygnięto, jaki jest status skarżącego, tj. czy jest członkiem wspólnoty czy nim nie jest. Powinna zostać dokonana ocena skuteczności oświadczenia skarżącego w sprawie aktu wystąpienia z Kościoła Katolickiego. W związku z powyższym nie można ocenić zastosowania przepisów ustawy o ochronie danych osobowych (art. 43 ust. 2 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 3).

Podsumowanie

Zdaniem NSA właściwa ocena kompetencji kontrolnych GIODO możliwa jest po analizie wykonalności aktu wystąpienia z Kościoła Katolickiego.

Treść wyroku

I OSK 1487/12 – Wyrok NSA